Om een indruk te krijgen van biologische openluchttuinbouw bezoeken we BioBees, het in Ternat gelegen bedrijf van Luc Pauwels en diens vrouw Narrisa. Vanuit zijn geloof in de biologische principes startte Luc in 1981 een toen nog kleinschalig biologisch tuinbouwbedrijf. Hij startte destijds met een zeer ruim teeltplan en sommige teelten lukten beter dan andere. Luc: ‘Omwille van rendabiliteit specialiseerde ik in akkerbouwmatige teelten zoals bewaarwortelen. Toen deze teelt grootschaliger en industrieel werd besloot ik het over een andere boeg te gooien. Nu teel ik op een oppervlak van 15 ha vooral aardbeien, courgettes, kolen, bonen en peterselie’. Luc regelt zijn afzet volledig zelf en werkt hiervoor samen met retailers en enkele groothandels zoals Biofresh en Ecodal. Hij werkt vraaggericht en omwille van de steeds veranderende markt hanteert hij geen vaste teeltrotatie. Al wordt het grootste deel van de teeltoppervlakte ingenomen door de courgettes en kolen, ongeveer een vijfde is bestemd voor de andere teelten.
‘Naast deze 15 ha groenten zijn er ook nog een tiental ha grasklaver mee in rotatie’ vertelt Luc. ‘Hiervoor werk ik samen met een conventionele akkerbouwer die een aantal ha omschakelde. Samen met mijn vrouw kan ik verder rekenen op 3 vaste medewerkers en maximum 10 seizoenarbeiders’. Al geeft Luc toe dat het steeds moeilijker wordt om geschikte seizoenarbeiders te vinden. Om onkruiden te beperken teelt hij een aantal gewassen op ruggen getrokken met afbreekbare folie. Hij kocht hiervoor een nieuwe dubbele folietrekker en een gps-gestuurde breedspoor tractor. Lieven Delanote (Inagro, afdeling biologische productie) licht toe: ‘Deze folietrekker heeft het voordeel dat hij de folie recht in de grond steekt, wat het schoffelen een stuk makkelijker maakt. Ook bioboeren moeten vrij zwaar investeren. En dat is soms beter te verantwoorden als je op grotere oppervlaktes teelt, al is dat een afweging die elke bedrijfsleider voor zich moet maken’. Voor de courgettes koos Luc voor snelle bio-afbreekbare folie die duurder is maar vele voordelen biedt (minder onkruid, minder verdamping, …) en tevens een hoop arbeid bespaart. Voor de aardbeien die tijdens de wintermaanden buiten staan kiest hij een iets dikkere variant.
Ter watervoorziening wordt er onder de folie T-tape getrokken bij de aardbeien en peterselie. Lieven: ‘Wanneer je je sterkt mechaniseert doe je er goed aan de teelten op elkaar af te stemmen en te werken met uniforme plantafstanden. Pas teelten aan aan de spoorbreedte van je tractor’. Gewasbescherming komt in biotuinbouw neer op preventie en strenge hygiënemaatregelen. Zo worden de courgettes gedraaid geoogst in plaats van gesneden om overdracht van virussen te vermijden. De kolen worden afgedekt met een duivennet dat ook efficiënt blijkt te zijn tegen de koolvlieg en aardbeien worden geteeld onder tunnels om infecties van botrytis tijdens bloei te voorkomen. Wat de basisbemesting betreft kiest Luc voor zo’n 25 tot 30 ton runderstalmest per ha: ‘Enkel de courgettes krijgen een extra stikstofgift op basis van organische OPF-korrel. Ik laat op regelmatige basis bodemstalen nemen, maar de ervaring leert dat de gangbare adviezen die daar op volgen doorgaans te hoog zijn. Bij kolen kan overbemesting leiden tot te grote gewichten voor retail’.