Een gezamelijk initiatief van Boerenbond, ABS en BioForum
Omschakelen naar bio biedt kansen, maar de weg naar een geslaagde omschakeling kan voor ieder bedrijf anders zijn. Ontdek hier de kritische succesfactoren voor omschakelen als tuinbouwer.
De biologische productie streeft naar een goede verhouding tussen het aantal dieren en de hoeveelheid beschikbare grond. Het aantal
dieren buiten moet ook beperkt worden om overbegrazing, vertrappelen van de bodem, bodemerosie en vervuiling zo veel mogelijk te beperken.
Voldoende eigen grond onder het bedrijf is dus essentieel in functie van mestafzet en een goede ruwvoerpositie. Bio-vleesveehouders zijn doorgaans een interessante partner voor grondeigenaars met specifieke natuurdoelstellingen. In de praktijk zien we meer bedrijven die zich focussen op het inzetten van vee op de meer marginale gronden (natuurgronden, begrazingsprojecten), naast het begrazen van
permanente weides.
In bio is weidegang verplicht. Een goede kavelstructuur is dan ook belangrijk.
Een gezonde bodem is de hefboom voor het realiseren van opbrengsten in bio. Werken aan een levende bodem is dus cruciaal in omschakeling.
In het teeltplan ligt de focus op op een goede bedrijfseigen eiwit- en energieproductie. Het weidebeheer van de biologische vleesveehouder is gericht op het behalen van een maximale productie uit gras-klaver. Deze teelt wissel je na enkele jaren af met een stikstof behoevend gewas dat past in jouw rantsoen.
Een bio-vleesveehouder selecteert op robuuste en zelfredzame dieren met een hoge efficiënt zijn op een ruwvoerrantsoen. Ook gezondheid en vruchtbaarheid zijn daarin belangrijke criteria. Doorgaans kom je dan uit bij Franse en Britse rassen.
Veel vleesveebedrijven laten hun vee in de zomer op de weide en zetten het in de winter in een potstal met stro.
Bio vraagt om een preventieve aanpak. Observatievermogen op dierniveau en vakmanschap rond een geschikt rantsoen en biologische plaag- en ziektebeheersing in de teelten is dus essentieel.
Onkruidbeheersing is een heikel punt. Onkruidbeheer in de weide is gebaseerd op het tijdig uitsteken van niet-gewenste planten, zoals zuring. In je omschakelproces is aandacht voor preventie, geschikte mechanisatie en inzicht in arbeidspieken erg belangrijk.
In je omschakelproces is het belangrijk om je bij te laten staan door ervaren technische adviseurs, te leren van collega’s via bio-bedrijfsbezoeken, en deel te nemen aan demo’s georganiseerd door proefcentra.
Bio vleesvee is doorgaans een low cost-model. In de omschakeljaren zullen de opbrengsten dalen terwijl de kosten kunnen stijgen. Een goede financiële planning en voldoende financiële buffer is dan ook belangrijk. Heel wat tuinbouwers kiezen dan ook voor een gefaseerde aanpak voor omschakelen, waardoor het risico gespreid kan worden in de tijd.
De bio vleesveeketen in Vlaanderen is tot op heden maar weinig gestructureerd. Afzet verloopt hoofdzakelijk via Korte Ketens. De nabijheid van slachtinfrastructuur en een geschikte partner voor het versnijden van de karkassen zijn erg belangrijk.
Bio is een andere manier van werken. Als veehouder geef je een deel controle uit handen en ga je hierdoor mogelijks ook afscheid moeten nemen van hoe je het vroeger deed. Mentale ruimte hebben om met tegenslagen om te kunnen gaan is ook belangrijk.
Ondersteuning tijdens de omschakeling is essentieel. Zowel technische, financiële en emotionele ondersteuning tijdens jouw omschakelproces kunnen belangrijk zijn. Spreek tijdig met de juiste personen uit jouw netwerk rond jouw idee.