Een gezamelijk initiatief van Boerenbond, ABS en BioForum
Omschakelen naar bio biedt kansen, maar de weg naar een geslaagde omschakeling kan voor ieder bedrijf anders zijn. Ontdek hier de kritische succesfactoren voor omschakelen in de varkenshouderij.
Wanneer je omschakelt naar de biologische varkenshouderij moet de indeling van je stallen grondig wijzigen. Er is meer ruimte per dier in de stal en er moet altijd een uitloop zijn. Maximaal de helft van de binnenruimte mag bestaan uit roosters. Binnen moet de ligruimte voorzien zijn van strooisel, wat de biologische varkenshouderij arbeidsintensiever maakt. De buitenruimte (uitloop) mag verhard zijn. Ze mag maximaal voor 50% uit roosters bestaan en maximaal 50% overdekt zijn.
De biologische productie streeft naar een goede verhouding tussen het aantal dieren en de hoeveelheid beschikbare grond. Wie zelf onvoldoende biologische gronden heeft, zal de mest moeten afzetten bij een collega-bioboer. Hierdoor kan tussen een varkenshouder en akkerbouwer een samenwerking ontstaan voor de uitwisseling van mest en voeders of stro. Varkensmest is hoog in fosfor, en daardoor doorgaans minder gegeerd. Daardoor zijn goede, duurzame afspraken rond mestafzet belangrijk in je omschakelproces.
In de biologische varkenshouderij staat ziektepreventie voorop. Die wordt gerealiseerd door het gebruik van robuuste rassen en een omgeving voor de varkens waarin ze zo veel mogelijk hun natuurlijke gedrag kunnen uitoefenen. Stressbestendige dieren met een goed beenwerk, goede moedereigenschappen, en een sociaal karakter zijn belangrijk.
Bio vraagt om een preventieve aanpak. Observatievermogen op dierniveau en vakmanschap rond een geschikt rantsoen zijn dus essentieel.
In je omschakelproces is het belangrijk om je bij te laten staan door ervaren technische adviseurs, te leren van collega’s via bio-bedrijfsbezoeken, en deel te nemen aan demo’s georganiseerd door proefcentra.
De meeste biologische varkenshouders kopen het merendeel van hun voeder bij diervoederbedrijven. Biovoeder is al snel
tweemaal zo duur als gangbaar voeder en vormt dus een grote kostenpost.
Ook het aanpassen van de stalinfrastructuur kan kostelijk uitpakken. Een doordachte financiële planning van het omschakelproces is dus belangrijk.
De markt voor biovarkensvlees is een kleine gespecialiseerde markt, die langzaam groeit. De prijzen zijn behoorlijk stabiel en garanderen een voldoende rentabiliteit, al heeft een kleine markt natuurlijk het nadeel dat ze snel verstoord kan raken.
Bio is een andere manier van werken. Als varkenshouder geef je een deel controle uit handen en ga je hierdoor mogelijks ook afscheid moeten nemen van hoe je het vroeger deed. Mentale ruimte hebben om met tegenslagen om te kunnen gaan is ook belangrijk.
Ondersteuning tijdens de omschakeling is essentieel. Zowel technische, financiële en emotionele ondersteuning tijdens jouw omschakelproces kunnen belangrijk zijn. Spreek tijdig met de juiste personen uit jouw netwerk rond jouw idee.