Een gezamelijk initiatief van Boerenbond, ABS en BioForum

Kritische succesfactoren

Omschakelen naar bio biedt kansen, maar de weg naar een geslaagde omschakeling kan voor ieder bedrijf anders zijn. Ontdek hier de kritische succesfactoren voor omschakelen als tuinbouwer.

Kritische succesfactoren in omschakelen naar bio

Voldoende eigen grond onder het bedrijf is essentieel in functie van een goede ruwvoerpositie. Als bio melkveehouder kan je er van uitgaan dat bijkopen bij tekorten zeer duur is.

In bio is weidegang verplicht. Een goede kavelstructuur is dan ook belangrijk, evenals een stalinrichting en melksysteem dat past bij een bedrijfsvoering met weidegang en benutting van weidegras. De stal dient zo ingericht te zijn dat ook jonge dieren toegang kunnen hebben tot de weide.

Hoe intensiever het uitgangssysteem is, hoe moeilijker de omschakeling doorgaans verloopt. Veel succesvolle omschakelaars experimenteerden voordien reeds met anders boeren en hadden al een zekere mate van autonomie, beperkt gebruik van gewasbescherming en een sterke graslandbasis vóór de omschakeling. 

Omschakelaars beschikken bij voorkeur over voldoende grond om ook deels aan akkerbouw te doen. Wanneer er reeds akkerbouwteelten aanwezig zijn op het bedrijf, is de kwestie hoe intensief die teelten dan zijn. Of het omschakelen van hoog salderende akkerbouwteelten naar granen of bieten een bedrijfseconomisch verantwoorde keuze is, moet dan onderzocht worden.

Een gezonde bodem is de hefboom voor het realiseren van opbrengsten in bio. Werken aan een levende bodem is dus cruciaal in omschakeling.

Bio-melkveehouders zijn bij uitstek goede gras-boeren, die gespecialiseerd zijn in het halen van voldoende kwalitatieve voeders van eigen land.

Een bio-melkveehouder selecteert op robuuste dieren met een hoge efficiënt zijn op een ruwvoerrantsoen. Ook gezondheid en vruchtbaarheid zijn daarin belangrijke criteria.

Bio vraagt om een preventieve aanpak. Observatievermogen op dierniveau en vakmanschap rond een geschikt rantsoen en biologische plaag- en ziektebeheersing in de teelten is dus essentieel.

Onkruidbeheersing is een heikel punt. In je omschakelproces is aandacht voor preventie, geschikte mechanisatie en inzicht in arbeidspieken erg belangrijk.

In je omschakelproces is het belangrijk om je bij te laten staan door ervaren technische adviseurs, te leren van collega’s via bio-bedrijfsbezoeken, en deel te nemen aan demo’s georganiseerd door proefcentra.

In de omschakeljaren zullen de opbrengsten dalen terwijl de kosten kunnen stijgen. Een goede financiële planning en voldoende financiële buffer is dan ook belangrijk. Een goede planning wanneer je gaat omschakelen met percelen en dieren en welk soort omschakelvoeder je kan geven, is daarin erg belangrijk.

Voor je start met omschakelen, moet je zeker zijn dat er een afnemer voor jouw product is. Bio is vooralsnog een kleine markt. Kleine wijzigingen in het aanbod kunnen dan ook grote impact hebben. Wie omschakelt naar bio dient dus ook zijn afzet goed op orde te hebben. Ook voeling krijgen met de prijsvorming op de markt is essentieel in jouw voorbereidingstraject.

Bio is een andere manier van werken. Als teler geef je een deel controle uit handen. Omdat een aantal productiemiddelen zoals chemische gewasbeschermingsmiddelen en kunstmest, wegvallen moet je een erg goede boer zijn om van de omschakeling een succes te maken. Ook ga je afscheid moeten nemen van hoe je het vroeger deed. Mentale ruimte hebben om met tegenslagen om te kunnen gaan is ook belangrijk.

Ondersteuning tijdens de omschakeling is essentieel. Zowel technische, financiële en emotionele ondersteuning tijdens jouw omschakelproces kunnen belangrijk zijn. Spreek tijdig met de juiste personen uit jouw netwerk rond jouw idee.