Van tuinarchitecte tot drijvende kracht achter een CSA-tuin: Reina Wauters heeft er al een interessant parcours opzitten. Hoewel het niet altijd makkelijk is, is ze rotsvast overtuigd van de sprong die ze waagde. “Het is hard werken, maar onze biologische pluktuin maakt veel mensen gelukkig.”
Toen tuinarchitecte Reina Wauters uit Eksaarde in 2015 een bezoek bracht aan bessenpluktuin Purfruit, was ze overdonderd. “Ik wist meteen, dit is wat ik wil doen!” Er volgden nog meer bedrijfsbezoeken, een opleiding tot bioboer bij Landwijzer en diverse stages. In 2020 zag ‘Bes en Bloem’ het levenslicht in de tuin van haar ouderlijke woning. “Mijn ouders zijn in de tachtig en konden de grote tuin niet meer alleen onderhouden. Het was dus een logische stap om daar, op een perceel van een halve hectare, mijn project op te starten.”
Bio was voor mij de enige optie
Ook de keuze voor biologisch telen is een evidentie voor Reina. “Dat was van de meet af aan eigenlijk de enige optie voor mij”, klinkt het. “Ik wou een alternatief bieden voor de reguliere bloementeelt en zonder gewasbeschermingsmiddelen werken.” De ziektedruk bij de bessen en bloemen van Reina blijft beheersbaar, zegt ze. “Ik heb nog niet veel schimmels of ziekten in de teelten gezien. Dat is natuurlijk erg afhankelijk van het weer. Een droog jaar als 2025 geeft dan weer andere uitdagingen. Ik heb irrigatie aangelegd, maar ik gebruik het enkel bij een nieuwe aanplant want hoe meer water je geeft, hoe brozer de stengels worden.”
Breed aanbod bessen en bloemen
Bes en Bloem heeft een breed aanbod. “We telen meer dan 150 soorten bloemen en starten met de bloembollen half maart, zoals narcissen, anemonen, sieruien, … Daarna komen de tweejarigen en in juni is het de beurt aan winterharde éénjarigen zoals papavers, riddersporen, … Dan over naar de zomerbloeiers (strobloemen, cosmos, zinnia, dahlia, …). In het najaar stoppen we met verkopen en geven we de tuin terug aan de natuur.” Maar dat is niet alles, want geen Bes en Bloem zonder bessen. “Van half juni tot oktober bieden we frambozen, rode bessen, stekelbessen, bramen, aal- en cassisbessen aan”, vertelt Reina. Daarnaast zijn er appel- en perenbomen, waarvan de vruchten verwerkt worden tot sap.
Van zelfpluk naar CSA
Het verkoopsconcept van Bes en Bloem was even zoeken. Reina ging in 2020 van start met een zelfplukconcept waarbij mensen elke dag mochten komen plukken. Maar dat was erg tijdsintensief, want ze moest elke dag aanwezig zijn in de tuin. Daarom werd er overgeschakeld op kortere openingsuren, maar ook dat was geen ideale match. “Een CSA-systeem (Community Supported Agriculture of samen gedragen landbouw) voelt aan als de juiste weg om in te slaan. Je wordt deelnemer van de community en betaalt in het begin van het seizoen een vast bedrag. De boerderij wordt echt gedragen door de gemeenschap.” Mensen kiezen een abonnement op basis van hoe vaak ze willen komen oogsten en er komen ook afhaalabonnementen voor wie geen zin of tijd heeft om zelf de handen vuil te maken. “Gaan we voldoende abonnees binnenhalen? Dat blijft een zoektocht”, weet Reina. “Doorheen het jaar krijgen deelnemers een tweewekelijkse nieuwsbrief met pluktips en een overzicht van de nieuwe te plukken bloemen en bessen.”
IJzersterke marketing en financieel plan
Het CSA-concept vraagt een ijzersterke marketing en een doordacht financieel plan. “Om een eerlijk loon te kunnen krijgen, heb ik dubbel zoveel abonnementen nodig als in 2025”, weet Reina. “Dus moeten we nieuwe doelgroepen aanspreken, huidige klanten optimaal warm maken en heel goed communiceren.” Er is een gezamenlijk startmoment waarop alle abonnees uitgenodigd worden en de werking wordt uitgelegd. “Dat is ook belangrijk om mensen te leren kennen en te connecteren.” Doorheen het jaar is er regelmatig een nieuwsbrief die informeert over het aanbod. De lammetjes die in het voorjaar langs de pluktuin grazen zorgen voor extra aantrekkingskracht, net als de ouders van Reina die al een graag een babbel doen. “Zo voelen mensen zich welkom en verbonden met de pluktuin. Wie als abonnee wil helpen, kan dat geheel vrijblijvend doen op onze maandelijkse samenwerkdag.”
Waardeer de bodem en biodiversiteit
Een pluktuin klinkt romantisch, maar dat is het zeker niet altijd, weet Reina. “De grond is de basis, die moet je verzorgen. Wij doen dat met gewasresten en bladeren, zonder bemesting. Ik werk met een woelvork om de grond los te maken. Een halve hectare is niet veel, maar het is toch zwaar werk. We zitten op zandgrond, maar desondanks kunnen we de bodem in topconditie houden.” Biologisch telen is voor Reina van bij het begin de enige weg geweest. “Ik heb eigenlijk nooit problemen ondervonden met de biologische teelt. We hebben zoveel biodiversiteit dat problemen zichzelf oplossen.” Ook klanten appreciëren het biolabel en Reina communiceert er duidelijk over, maar voor hen is het vooral het zelfpluk-aspect dat een meerwaarde biedt.
Hard werken, enorm genieten
Voor startende biotelers is Reina duidelijk. “Ik zou het iedereen aanraden, maar weet dat het hard werken is. Zowel mentaal als fysiek is het soms zwaar. Maar ik ben wel enorm dankbaar voor de job die ik mag doen. Elke dag werken in de natuur, genieten van de kleine gelukjes die de tuin biedt, van de dieren die je ziet, van de regendruppels die je voelt, … Dat zijn momenten die ze me niet meer kunnen afnemen.”
