België is een kleine speler op de Europese biozuivelmarkt. We produceren zo'n 30 miljoen liter biomelk. In Vlaanderen zijn er nu een 24-tal biologische melkveehouders, ze produceren samen 6,1 miljoen liter biomelk. Biomelk Vlaanderen is bij ons de grootste coöperatie voor ophaling en vermarkting van biologische melk. Zij zijn nog steeds op zoek naar nieuwe omschakelaars.
Je kan een (door de overheid gesubsidieerd) omschakelplan laten opmaken. Dit is niet verplicht maar wel erg nuttig voor een realistische kijk op de mogelijkheden van bio op je bedrijf. Het geeft een simulatie van je bedrijf mocht je de stap naar bio zetten, zowel op vlak van teelttechniek als bedrijfseconomisch. Meer info vind je bij premies.
Raadpleeg een contactpersoon in deze sector voor de opmaak van een plan voor jouw bedrijf.
Bekijk een voorbeeld van een bedrijfsontwikkelingsplan of omschakelplan voor biologische melkveehouderij, of lees de brochure "Omschakelen naar de biologische landbouwsector melkvee".
Omschakeling van plantaardige productie
Vooraleer een plantaardig product biologisch mag verkocht worden, moeten de percelen een omschakelingsperiode ondergaan.
De duur van de omschakelingsperiode:
- Voor eenjarige gewassen: 2 jaar, dus best aanmelden vóór het zaaien van gewas of groenten.
- Voor grasland en blijvende voedergewassen: 2 jaar, dus best aanmelden vóór het oogsten.
Omschakeling van dieren
De biologische veehouderij vertrekt vanuit het principe van de grondgebondenheid. Je kan kiezen om je bedrijf (grond en dieren) samen om te schakelen en dan dien je de omschakelperiode van 2 jaar te respecteren.De weilanden moeten ook tijdens de omschakelingsperiode volgens het biolastenboek worden beheerd. Vaak kiezen landbouwers er ook voor om gefaseerd om te schakelen: starten met de omschakeling van gronden (akkers en weilanden) en pas in een volgende fase de dieren, die een kortere omschakelperiode hebben.
De duur van de omschakelingsperiode voor melkproductie is 6 maanden.
Om de omschakelingsperiode slim door te komen, kies je best voor het meest aangewezen startmoment. Het type van bedrijf speelt hier een belangrijke rol. Natuurlijk is er de voorgeschiedenis en elke bedrijfssituatie is verschillend. Bovendien, wat zijn je plannen? Waar wil je binnen twee of drie jaar staan? Wil je in fases omschakelen of je hele bedrijf in één keer? Het is duidelijk dat het tijdstip om met de omschakeling te starten, zal verschillen van bedrijf tot bedrijf.
Voor akkerbouw: gefaseerde omschakeling
Voor de akkerbouw is een goed teeltplan en gefaseerde omschakeling absoluut noodzakelijk. De gefaseerde omschakeling is financieel het meest haalbaar. Het aanmeldingsmoment en de start van de omschakelingsperiode hangt onder andere af van het teelttype. Bijvoorbeeld: een perceel voor aardappelen kun je best vóór 21 april aanmelden en op de verzamelaanvraag opgeven, zodat de bio-aardappelen twee jaar na het aanmelden gepoot kunnen worden.
Melkvee: niet éénduidig
Voor dieren is het tijdstip van omschakeling niet zo van belang. In de melkveehouderij is de omschakeling relatief het eenvoudigst doordat de sector al grondgebonden produceert. Het kan perfect in het najaar als de ruwvoederteelt binnen is. Meestal wordt omgeschakeld voor de verzamelaanvraag.
De verzamelaanvraag
Met het verzamelaanvraagformulier kun je steun aanvragen in het kader van pijler 1 (rechtstreekse EU-steun) en van pijler 2 (plattelandsontwikkeling). Voor boeren in omschakeling is vooral rubriek D ‘samenvatting van de betalingsaanvragen’ belangrijk. Bij 12 D.1 vermeldt de boer de totale oppervlakte van de percelen die hij voorziet voor omschakeling naar de biologische productiemethode. De aangifte moet gebeuren één maal bij het ALV via de elektronische verzamelaanvraag en één maal bij het controleorgaan zelf. Om in aanmerking te worden genomen als eerste jaar, moet de omschakeling gemeld én gestart zijn bij een erkend controleorgaan ten laatste op 21 april om datzelfde jaar nog de omschakelpremie te ontvangen.
De kennisgeving bij een controleorgaan moet dus altijd voorafgaan aan de aanvraag voor de omschakelingspremie.
Wim Govaerts, zelfstandige consulent
Advies bedrijfsontwikkeling melkveehouderij
M 0477 77 46 95
E wim.govaerts@bioconsult.be
Luk Sobry, zelfstandige consulent
Advies bedrijfsontwikkeling melkveehouderij
M 0476 20 87 17
E luk.sobry@bioconsult.be
Ignace Deroo, bioconsulent Boerenbond
T 051 26 03 44
M 0478 42 46 35
E Ignace.Deroo@Boerenbond.Be
PCBT, Interprovinciaal Proefcentrum voor Biologische Teelt (www.pcbt.be)
Lieven Delanote
T 051 27 32 50
F 051 24 00 20
E lieven.delanote@west-vlaanderen.be
Onder "Over biologische landbouw" vind je meer informatie over controle, subsidies en wetgeving.
Bekijk ook de reportage Biologische melkveehouderij!
